Azərbaycan və Özbəkistan münasibətləri son illərdə sürətli inkişaf tempi ilə seçilən dövlətlərarası əlaqələrdən birinə çevrilib. Bu münasibətlərin əsasını tarixi və mənəvi yaxınlıq təşkil etsə də, qarşılıqlı əlaqələr artıq siyasi və humanitar sahələrlə məhdudlaşmır. İqtisadiyyatın demək olar ki, bütün istiqamətlərini əhatə edən geniş əməkdaşlıq modeli formalaşıb. Prezident İlham Əliyevin avqustun 23-də Özbəkistana dövlət səfəri zamanı səsləndirdiyi fikirlər də bu prosesin real nəticələrini və gələcək perspektivlərini ortaya qoyub.

Özbəkistanın son illərdə əldə etdiyi iqtisadi və sosial inkişaf Prezident İlham Əliyevin xüsusi diqqət yetirdiyi məsələlərdən biri olub. Daşkəndin simasında müşahidə olunan dəyişikliklər ölkənin ümumi inkişaf dinamikasının göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Sənaye müəssisələrinin yaradılması, kənd təsərrüfatının inkişafı, energetika və nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi Özbəkistan iqtisadiyyatının daha çevik və rəqabətqabiliyyətli olmasına imkan verib.

Azərbaycanın da bu inkişaf prosesinə xüsusi maraq göstərməsi təsadüfi deyil. Çünki iki ölkənin iqtisadi potensiallarının bir-birini tamamlayan xüsusiyyətləri mövcuddur. Azərbaycanın enerji, nəqliyyat və logistika imkanları ilə Özbəkistanın sənaye, kənd təsərrüfatı və istehsal potensialının birləşdirilməsi yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır. Bu baxımdan qarşılıqlı investisiyalar və birgə müəssisələrin yaradılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Bir milyard dollarlıq ticarət dövriyyəsi hədəfinin artıq uzaq perspektiv kimi deyil, real nəticə kimi nəzərdən keçirilməsi də iki ölkə arasındakı iqtisadi münasibətlərin səviyyəsini göstərir. Əvvəllər mövcud olmayan birgə layihələrin bu gün müxtəlif sahələrdə sürətlə artması münasibətlərin qısa müddətdə necə dərinləşdiyini nümayiş etdirir.

İqtisadi əməkdaşlığın miqyası kifayət qədər genişdir. Energetika, neft-qaz, nəqliyyat, turizm, avtomobil sənayesi, kənd təsərrüfatı, dağ-mədən sənayesi, emal və bankçılıq sahələrində birgə fəaliyyət üçün real imkanlar formalaşıb. Neft və qaz kəşfiyyatı ilə bağlı layihələrdə işlərin son mərhələyə çatması, qarşıdakı dövrdə istismar quyularının qazılmasına başlanmasının gözlənilməsi də enerji sahəsində əməkdaşlığın yeni mərhələyə keçəcəyindən xəbər verir.

Bu əlaqələrin mühüm istiqamətlərindən biri də Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinin bərpasında Özbəkistanın iştirakıdır. Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəbin inşası və Xankəndidə tikiş fabrikinə investisiya qoyuluşu qardaş ölkənin Qarabağın dirçəliş prosesinə verdiyi töhfələrin ən mühüm nümunələrindəndir. Qarabağda və Azərbaycanın digər bölgələrində yeni layihələrin nəzərdə tutulması bu əməkdaşlığın davamlı xarakter daşıdığını göstərir.

Azərbaycan və Özbəkistan arasında regionlararası əməkdaşlığın genişləndirilməsi də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Belə əməkdaşlıq yalnız mərkəzi şəhərlər arasında deyil, müxtəlif regionların iqtisadi subyektləri arasında əlaqələrin qurulmasına şərait yaradır. Bu isə yerli istehsalçıların yeni bazarlara çıxışı, investisiya imkanlarının genişlənməsi və yeni iş yerlərinin yaradılması baxımından mühüm nəticələr verə bilər.

Azərbaycan və Özbəkistanın əməkdaşlığı eyni zamanda Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında yeni iqtisadi bağlantıların güclənməsinə xidmət edir. Nəqliyyat və logistika layihələri, ticarət marşrutlarının genişləndirilməsi və qarşılıqlı investisiyalar bu iki regionun daha sıx inteqrasiyasına imkan yaradır. Beləliklə, iki ölkə arasında qurulan tərəfdaşlıq daha geniş regional proseslər üçün də mühüm platformaya çevrilir.

Qarşıda böyük iqtisadi imkanların olduğu artıq aydın görünür. İnvestisiya fondlarının fəaliyyəti, turizm və avtomobil sənayesinə yönələn layihələr, yeni sənaye müəssisələri və müxtəlif regionlarda həyata keçiriləcək təşəbbüslər əməkdaşlığın miqyasını daha da böyüdəcək. Burada əsas üstünlük ondan ibarətdir ki, tərəflər yalnız ümumi niyyətlər səsləndirmir, konkret layihələr və fəaliyyət planları əsasında hərəkət edirlər.

Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin bugünkü səviyyəsi iki dövlətin siyasi iradəsinin, xalqlar arasında möhkəm dostluğun və qarşılıqlı iqtisadi maraqların nəticəsidir. Bu münasibətlər həm Azərbaycan, həm Özbəkistan, həm də bütövlükdə region üçün yeni inkişaf imkanları yaradır. Qarşılıqlı etimadın və birgə fəaliyyətin davam etdirilməsi isə gələcəkdə daha böyük layihələrin reallaşmasına və iki qardaş ölkənin regional iqtisadi proseslərdə rolunun daha da güclənməsinə şərait yaradacaq.

Xocalı rayon gənci Bəxtiyar Allahverdiyev.