8 yanvar 2026-cı ildə Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının istismara verilməsi Azərbaycanın enerji siyasətində keyfiyyətcə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. 240 meqavat gücündə olan bu stansiya ölkənin ümumi enerji balansını gücləndirməklə yanaşı, bərpaolunan enerji mənbələrinin payının artırılması və dayanıqlı inkişaf hədəflərinin reallaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının çıxışında səsləndirilən fikirlər göstərdi ki, bu layihə təkcə texniki nailiyyət deyil, eyni zamanda uzunmüddətli və düşünülmüş strateji yanaşmanın real nəticəsidir.
Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, 2022-ci ilin yanvar ayında təməli qoyulan stansiya qısa müddət ərzində uğurla inşa edilərək istifadəyə verilib. Bu fakt Azərbaycanda iri enerji layihələrinin planlı şəkildə və yüksək keyfiyyətlə icra olunduğunu bir daha təsdiqləyir. Layihənin əsas investorunun “ACWA Power” şirkəti olması ölkəmizin beynəlxalq enerji bazarlarında etibarlı tərəfdaş kimi qəbul edildiyini göstərir. Dövlət başçısı vurğuladı ki, bu stansiya “ACWA Power”in Azərbaycanda həyata keçirdiyi ilk bərpaolunan enerji layihəsidir, lakin şirkətin ölkəmizdə daha geniş planları mövcuddur və bu təşəbbüslər dövlət tərəfindən tam şəkildə dəstəklənir. Eyni zamanda, Xəzər dənizinin suyunun duzsuzlaşdırılması layihəsinin də məhz bu şirkət tərəfindən icra ediləcəyi bildirildi ki, bu da enerji və su təhlükəsizliyinin paralel şəkildə təmin olunmasına xidmət edir.
Çıxış zamanı layihənin icrasında baş podratçı kimi iştirak edən “Power China” şirkətinin fəaliyyəti də yüksək qiymətləndirildi. Prezident İlham Əliyev bu şirkətin gələcəkdə Azərbaycanda digər iri layihələrdə, o cümlədən investor kimi iştirak edəcəyinə əminliyini ifadə etdi. Bununla yanaşı, Azərbaycan energetiklərinin əməyi xüsusi vurğulandı. Son illərdə həm ənənəvi, həm də bərpaolunan enerji mənbələrinin böyük həcmdə enerji sisteminə inteqrasiyası yüksək peşəkarlıq, dəqiq planlaşdırma və ciddi məsuliyyət tələb edir. Bu sahədə əldə olunan nəticələr yerli mütəxəssislərin bilik və təcrübəsinin artdığını açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın enerji sisteminin son 20 ildə əsaslı şəkildə modernləşdirildiyini diqqətə çatdırdı. Bu müddət ərzində generasiya gücləri, yarımstansiyalar və ötürücü xətlər yenilənib, ölkənin ümumi generasiya gücü təxminən 10 min meqavata çatdırılıb. Bu göstərici ölkənin enerji tarixində ən yüksək səviyyə hesab olunur. Qarşıdakı illərdə bərpaolunan enerji layihələrinin genişlənməsi ilə bu rəqəmin daha da artacağı gözlənilir. Bu isə Azərbaycana həm artan daxili tələbatı tam təmin etməyə, həm də elektrik enerjisinin ixrac imkanlarını genişləndirməyə şərait yaradacaq. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, ənənəvi və bərpaolunan enerji mənbələrinin paralel inkişafı ölkənin enerji təhlükəsizliyinin əsas təminatçısıdır.
Çıxışda Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində bərpaolunan enerji layihələrinin ardıcıl şəkildə həyata keçirildiyi qeyd olundu. Biləsuvar, Neftçala, Naxçıvan və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yeni külək və Günəş elektrik stansiyalarının tikintisi nəzərdə tutulur. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın coğrafi mövqeyinin bərpaolunan enerji istehsalı üçün geniş imkanlar yaratdığını vurğulayaraq, xüsusilə Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda külək enerjisi potensialının beynəlxalq qiymətləndirmələrə görə 157 giqavat səviyyəsində olduğunu bildirdi. Bu potensial ölkəmizin regionda əsas enerji istehsalçılarından birinə çevriləcəyinə ciddi əsaslar yaradır.
Dövlət başçısı Azərbaycanın investisiya mühitinə də toxunaraq qeyd etdi ki, indiyə qədər ölkəyə 300 milyard dollardan artıq xarici sərmayə cəlb olunub. Maliyyə sabitliyi, aşağı səviyyədə xarici borc və yüksək valyuta ehtiyatları ölkəmizin iqtisadi dayanıqlığını nümayiş etdirir. Beynəlxalq reytinq agentlikləri tərəfindən Azərbaycanın kredit reytinqinin yüksəldilməsi də bu siyasətin düzgünlüyünü təsdiqləyir. Prezident vurğuladı ki, ölkədə siyasi, iqtisadi və sosial sabitlik mövcuddur və bu amillər sərmayədarlar üçün etibarlı mühit formalaşdırır.
Gələcək planlardan bəhs edən Prezident İlham Əliyev bərpaolunan enerji potensialının artması fonunda enerji saxlanması məsələsinin aktuallaşdığını bildirdi. Bu məqsədlə ölkədə ilk dəfə olaraq 250 meqavat gücündə Batareya Enerji Saxlanc Sistemi yaradılır. Eyni zamanda, imzalanmış müqavilələrə əsasən 2030-cu ilə qədər 6 giqavat, 2032-ci ilə qədər isə 8 giqavat gücündə külək və Günəş elektrik stansiyalarının inşa ediləcəyi qeyd olundu. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda son illərdə dövlət vəsaiti hesabına tikilmiş onlarla kiçik su elektrik stansiyası da bu ümumi enerji strategiyasının mühüm tərkib hissəsidir.
Prezident İlham Əliyev çıxışını qeyd edərək vurğuladı ki, Azərbaycanda bərpaolunan enerji sahəsində həyata keçirilən layihələr genişmiqyaslı beynəlxalq əməkdaşlıq əsasında reallaşdırılır və dövlət xarici sərmayələrin toxunulmazlığına tam təminat verir. Uzunmüddətli enerji müqavilələrinin dəyişdirilmədən icra olunması Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş imicini daha da gücləndirir. Qlobal miqyasda enerji təhlükəsizliyinin ön plana çıxdığı bir dövrdə “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının istismara verilməsi Azərbaycanın yaşıl enerji strategiyasının ardıcıl və uğurlu şəkildə davam etdiyini bir daha nümayiş etdirir.
Xocalı rayon ziyalısı Elxan Zamanov