İnsan üçün doğulduğu, böyüdüyü, uşaqlıq xatirələrinin yaşadığı torpaqdan əziz heç nə ola bilməz. Doğma yurd insanın keçmişi, bu günü və gələcəyidir. Öz evindən, el-obasından ayrı düşmək isə insan həyatının ən ağır sınaqlarından biridir. Füzuli sakinləri də uzun illər bu çətinliyi yaşayıblar. Lakin bütün məhrumiyyətlərə baxmayaraq, onlar bir gün doğma torpaqlarına qayıdacaqlarına inamlarını itirməyiblər. Bu gün Füzulidə həyata keçirilən Böyük Qayıdış həmin inamın və illərlə qorunan ümidlərin gerçəkləşməsidir.

1993-cü il avqustun 23-də Füzuli şəhərinin və rayonun böyük hissəsinin işğal olunması minlərlə insanın həyatını dəyişdirdi. İnsanlar evlərini, təsərrüfatlarını, illərlə zəhmət çəkərək qurduqları yaşayış yerlərini tərk etmək məcburiyyətində qaldılar. Bir çox ailə respublikanın müxtəlif şəhər və rayonlarında müvəqqəti məskunlaşdı. Yataqxanalarda, sanatoriyalarda, yarımçıq tikililərdə və başqa yaşayış məkanlarında uzun illər yaşamaq məcburiyyətində qalan insanların ən böyük arzusu doğma Füzuliyə qayıtmaq idi.

2020-ci il oktyabrın 17-də Füzuli şəhərinin Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad edilməsi həmin arzuların reallaşması üçün yeni imkanlar yaratdı. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qazanılmış tarixi Qələbə nəticəsində xalqımız öz doğma torpaqlarına qovuşdu. Bu qələbə təkcə ərazi bütövlüyümüzün bərpası baxımından deyil, həm də insanların öz ata-baba yurdlarında yenidən yaşamaq hüququnun təmin olunması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Füzuli şəhərinə keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışı 2023-cü il avqustun 18-də başlandı. İlk mərhələdə 144 ailənin doğma yurda köçürülməsi xalqımız üçün unudulmaz hadisə oldu. İllərdir yurd həsrəti ilə yaşayan insanların sevincini sözlə ifadə etmək çətindir. Doğma torpağa ayaq basan yaşlı insanların duyğuları, uşaqların yeni evlərinə sevinclə daxil olması və ailələrin gələcəyə ümidlə baxması Böyük Qayıdışın nə qədər mühüm mənəvi əhəmiyyət daşıdığını göstərir.

Bu proses sonrakı dövrlərdə də davam etdirilib. Təqdim olunan məlumatlara əsasən, 2026-cı il oktyabrın 1-dək Füzuli şəhərinə 827 ailə, ümumilikdə 3153 nəfər köçürülüb. Bu rəqəmlər sadəcə statistika deyil. Hər ailənin arxasında illərin həsrəti, çəkilən çətinliklər, gözlənilən günlər və nəhayət, gerçəkləşən arzular dayanır. Hər yeni köç karvanı Füzulidə həyatın daha da canlanması, şəhərin öz sakinlərinə qovuşması deməkdir.

Böyük Qayıdışın ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri insanların müasir yaşayış şəraiti ilə təmin olunmasıdır. Füzulidə inşa edilən yaşayış kompleksləri, məktəblər, yollar və sosial infrastruktur obyektləri sakinlərin rahat həyat sürməsinə xidmət edir. Burada yaradılan şərait göstərir ki, dövlətimizin əsas məqsədi insanların yalnız doğma yurdlarına qayıtmasını deyil, həm də onların həmin torpaqlarda layiqli həyat qurmasını təmin etməkdir.

Xüsusilə uşaqların və gənclərin Füzulidə təhsil alması, öz doğma şəhərlərinin tarixini öyrənməsi və burada böyüməsi böyük əhəmiyyətə malikdir. Çünki Qarabağın gələcəyini məhz bu torpaqlarda yetişən yeni nəsillər quracaqlar. Bir vaxtlar məktəb zənginin səsinin eşidilmədiyi ərazilərdə indi təhsil ocaqlarının fəaliyyət göstərməsi hər birimizdə sevinc doğurur.

Böyük Qayıdış həm də Azərbaycanın milli birliyinin və dövlət siyasətinin ardıcıllığının göstəricisidir. İşğal dövründə öz doğma yurdlarından ayrı düşən insanların problemləri daim diqqətdə saxlanılıb. Bu gün isə azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı quruculuq işləri həmin insanların gələcəyinə xidmət edir.

17 Oktyabr – Füzuli Şəhəri Gününü qeyd edərkən biz yalnız keçmişdə qazanılmış hərbi qələbəni xatırlamırıq. Eyni zamanda, bu qələbənin insanların həyatında yaratdığı müsbət dəyişiklikləri də böyük məmnuniyyətlə görürük. Füzuliyə qayıdan hər bir ailə, açılan hər bir məktəb, abadlaşdırılan hər bir küçə azadlığın əsl dəyərini nümayiş etdirir.

Bu gün hər bir Azərbaycan vətəndaşı kimi biz də Füzulinin yenidən dirçəlməsindən qürur duyuruq. İnanırıq ki, doğma torpaqlarına qayıdan insanlar bu şəhərin inkişafına öz töhfələrini verəcək, Füzuli yenidən Qarabağın abad və firavan yaşayış məkanlarından birinə çevriləcək. Ən əsası isə uzun illər doğma yurd həsrəti çəkmiş insanların övladları və nəvələri artıq azad Füzulidə böyüyəcəklər. Bundan böyük xoşbəxtlik və bundan dəyərli qələbə nəticəsi ola bilməz.