Azərbaycan–Serbiya əməkdaşlığının beynəlxalq və geosiyasi əhəmiyyəti: Suverenlik prinsipi və Avropa məkanında yeni tərəfdaşlıq modeli.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Serbiya Respublikasına səfəri təkcə ikitərəfli münasibətlər kontekstində deyil, həm də daha geniş geosiyasi çərçivədə mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində suverenlik, ərazi bütövlüyü və daxili işlərə qarışmamaq prinsipləri xüsusi aktuallıq daşıyır. Bu baxımdan Azərbaycan ilə Serbiya arasında formalaşmış qarşılıqlı dəstək modeli beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə əsaslanır.
Prezident İlham Əliyev bəyanatında beynəlxalq platformalarda və təşkilatlar çərçivəsində bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini dəstəkləmək barədə qəti mövqeni bir daha təsdiqləmişdir. Serbiya Respublikasının Prezidenti Aleksandar Vučić də müxtəlif beynəlxalq tribunalarda Azərbaycanın haqlı mövqeyini dəstəkləmiş, iki ölkə arasında siyasi həmrəyliyin güclənməsinə töhfə vermişdir. Bu qarşılıqlı yanaşma münasibətlərin strateji xarakter daşıdığını və uzunmüddətli əsaslara söykəndiyini göstərir.
Azərbaycan Avropa ilə enerji və nəqliyyat əlaqələrini genişləndirən mühüm ölkə kimi çıxış edir. Serbiya isə Balkan regionunda mühüm geostrateji mövqeyə malik dövlətdir. Bu iki ölkənin əməkdaşlığı Cənub Qaz Dəhlizi, elektrik enerjisi ixracı, nəqliyyat-logistika marşrutları və regional infrastruktur layihələri baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın artan enerji ixrac potensialı və Serbiyanın Avropa məkanında yerləşməsi qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradır.
Eyni zamanda, bu tərəfdaşlıq Avropa enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə töhfə verir. Azərbaycan alternativ və etibarlı enerji təchizatçısı kimi çıxış edərək Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsində mühüm rol oynayır. Serbiya isə regional enerji tranzit və istehsal mərkəzi kimi öz mövqeyini gücləndirir. Bu əməkdaşlıq modeli qarşılıqlı hörmətə, daxili işlərə müdaxilə etməməyə və milli maraqlara əsaslanır ki, bu da müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Prezident İlham Əliyevin səfər zamanı səsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, Azərbaycan–Serbiya əlaqələri yalnız iqtisadi və enerji layihələri ilə məhdudlaşmır, həm də dəyərlər və prinsiplər üzərində qurulmuş siyasi tərəfdaşlıqdır. Dövlət başçısının “Yaşasın Serbiya! Yaşasın Azərbaycan! Yaşasın Serbiya–Azərbaycan dostluğu!” çağırışı isə bu münasibətlərin gələcəkdə daha da möhkəmlənəcəyinə olan inamın ifadəsidir.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin Serbiyaya səfəri regional sabitlik, Avropa enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanan əməkdaşlıq modelinin gücləndirilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyan mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilə bilər.
Xocalı rayon gənci Orxan Məmmədov.