Aprelin 15-i Azərbaycan elmi və səhiyyəsi üçün çox dəyərli bir insanın – akademik Zərifə Əliyevanın anım günüdür. O, təkcə böyük alim yox, həm də insanlara ümid verən, onların dərdinə şərik olan, sadəliyi və xeyirxahlığı ilə yadda qalan bir şəxsiyyət idi. 1923-cü ildə Naxçıvanın Şahtaxtı kəndində dünyaya gələn Zərifə xanım həyatını bütövlükdə insanların sağlamlığına həsr etdi. Gənc yaşlarından elmə və həkimlik sənətinə böyük maraq göstərən Zərifə Əliyeva Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu əla qiymətlərlə bitirərək oftalmologiya sahəsində fəaliyyətə başladı və qısa zamanda özünü peşəkar həkim və alim kimi təsdiqlədi.



Onun fəaliyyəti sadəcə kabinet və laboratoriyalarla məhdudlaşmırdı. Zərifə xanım insanların olduğu yerdə idi – rayonlarda, ucqar kəndlərdə, xəstəliklərin yayıldığı bölgələrdə. Xüsusilə bir dövrdə Azərbaycanda geniş yayılmış və insanları korluğa qədər aparan traxoma xəstəliyinə qarşı mübarizədə onun rolu əvəzsiz oldu. O, həm müalicə üsulları tətbiq edir, həm də maarifləndirici iş apararaq bu xəstəliyin qarşısının alınmasına böyük töhfə verirdi. Onun hazırladığı müalicə metodları qısa zamanda bütün respublikada tətbiq olundu və nəticədə bu ağır xəstəlik demək olar ki, aradan qaldırıldı.



Zərifə Əliyeva yalnız traxoma ilə kifayətlənməyərək qlaukoma, virus mənşəli göz xəstəlikləri və görmə orqanının peşə patologiyası kimi mühüm sahələrdə də geniş tədqiqatlar apardı. Kimya və sənaye sahələrində çalışan insanların görmə problemlərini araşdıraraq bu istiqamətdə ilk fundamental elmi işlərdən birini ortaya qoydu. Onun doktorluq dissertasiyası və sonrakı elmi fəaliyyəti təkcə Azərbaycanda deyil, beynəlxalq səviyyədə də yüksək qiymətləndirildi. 1981-ci ildə oftalmologiya sahəsində nüfuzlu M.İ.Averbax mükafatına layiq görülməsi bunun bariz nümunəsidir.



Zərifə xanım həm də güclü pedaqoq idi. O, yüzlərlə gənc həkimin yetişməsində böyük rol oynadı, onların həm peşəkar, həm də insani keyfiyyətlərə malik olmasına xüsusi diqqət yetirdi. Onun fikrincə, həkim sadəcə mütəxəssis deyil, insanlara ən yaxın olan, onların ağrısını duyan bir şəxs olmalıdır. Bu yanaşma onu həm tələbələri, həm də xəstələri üçün əsl nümunəyə çevirmişdi.



Onun həyatında elm və insanlara xidmətlə yanaşı ailə dəyərləri də mühüm yer tuturdu. Zərifə Əliyeva həm qayğıkeş ana, həm də vəfalı həyat yoldaşı idi. Ulu Öndər Heydər Əliyev onun haqqında hər zaman böyük hörmət və sevgi ilə danışaraq, ailədə yaratdığı mənəvi mühitin onun həyatında mühüm rol oynadığını xüsusi vurğulayırdı. Bu isə Zərifə xanımın nə qədər yüksək mənəvi keyfiyyətlərə sahib olduğunu bir daha göstərir.



1985-ci il aprelin 15-də Zərifə Əliyeva dünyasını dəyişdi. Onun vəfatı Azərbaycan üçün böyük itki oldu. Lakin belə insanlar fiziki olaraq aramızdan getsələr də, gördükləri işlərlə, qoyduqları irslə daim yaşayırlar. Bu gün onun adı tibb elmi ilə yanaşı, humanizm, xeyirxahlıq və fədakarlıq simvolu kimi çəkilir. Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən Milli Oftalmologiya Mərkəzinin onun adını daşıması da bu böyük şəxsiyyətə olan ehtiramın göstəricisidir.



Zərifə Əliyeva ömrü boyu insanlara işıq bəxş etdi – həm sözün həqiqi, həm də mənəvi mənasında. Bu gün onu yad edərkən yalnız böyük alim kimi deyil, həm də böyük ürək sahibi olan bir insan kimi xatırlayırıq. Onun həyatı hər birimiz üçün bir örnəkdir: insanlara xidmət etmək, yaxşılıq etmək və gördüyün işi sevərək, vicdanla yerinə yetirmək ən böyük dəyərdir.

Xocalı rayon ziyalısı Lamiyyə Qarayeva