Azərbaycan uzun illərdir dünyada neft və qaz ölkəsi kimi tanınır. II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər isə ölkənin enerji imkanlarına daha geniş baxmağın vacibliyini göstərdi. Neft və qaz iqtisadiyyatda mühüm rolunu saxlayır, eyni zamanda bərpaolunan enerji, elektrik ixracı, rəqəmsal infrastruktur və müasir texnologiyalar üçün yeni imkanlar yaranır. 

Dövlət başçısı Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda 157 giqavatlıq enerji potensialının olduğunu bildirdi. Quruda günəş və külək elektrik stansiyaları artıq fəaliyyət göstərir. Məqsəd elektrik istehsalında təbii qazdan istifadəni azaltmaq, qənaət olunan qazı isə ixraca yönəltməkdir. Bunun üçün yalnız yeni elektrik stansiyaları kifayət etmir. Enerjinin ötürülməsi və saxlanılması imkanları da genişləndirilməlidir ki, istehsal olunan elektrik həm ölkə daxilində istifadə olunsun, həm də xarici bazarlara çatdırılsın. 

Bu baxımdan Xəzər və Qara dəniz üzərindən nəzərdə tutulan elektrik bağlantıları xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident Mərkəzi Asiya ölkələri ilə Azərbaycan arasında planlaşdırılan sualtı kabel layihəsindən, həmçinin Azərbaycanı Gürcüstan vasitəsilə Rumıniya ilə birləşdirməsi nəzərdə tutulan Qara dəniz kabelindən danışdı. Belə layihələr reallaşdıqca Azərbaycan yalnız enerji istehsalçısı kimi deyil, müxtəlif regionlar arasında elektrik enerjisinin ötürülməsində iştirak edən ölkə kimi də mövqeyini gücləndirə bilər. 

Əlavə enerji imkanları rəqəmsal iqtisadiyyat üçün də vacibdir. Məlumat mərkəzləri və süni intellekt infrastrukturu böyük həcmdə elektrik enerjisi tələb edir. Prezident çıxışında bu sahələrə investor cəlb etmək üçün Azərbaycanın enerji ehtiyatlarını, coğrafi mövqeyini və fiber-optik bağlantılarını üstünlük kimi təqdim etdi. Bununla yanaşı, o, hazırlıqlı mütəxəssislər olmadan qarşıya qoyulan məqsədlərə çatmağın mümkün olmayacağını vurğuladı. Yeni texnologiyalara sərmayə qoyuluşu ilə kadr hazırlığı birlikdə aparıldıqda daha davamlı nəticə verə bilər. 

Forumda mübadilə olunan sənədlər mövcud enerji sahəsində əməkdaşlığın da davam etdiyini göstərdi. “Abşeron” qaz-kondensat yatağının tammiqyaslı işlənməsi üzrə yekun investisiya qərarı, SOCAR ilə “ExxonMobil” arasında Orta Kür hövzəsinin qeyri-ənənəvi karbohidrogen resursları üzrə saziş və SOCAR ilə “Oracle” arasında sənəd bu əməkdaşlığın fərqli istiqamətlərinə nümunədir. Bu sənədlərin mövzuları göstərir ki, ölkə həm mövcud enerji potensialını inkişaf etdirmək, həm də texnoloji tərəfdaşlıqları genişləndirmək niyyətindədir. 

Yeni inkişaf mərhələsində əsas məsələ bu imkanların bir-birini tamamlamasıdır. Enerji istehsalı üçün ötürücü xətlər, rəqəmsal layihələr üçün etibarlı infrastruktur, hər iki sahə üçün isə bilikli insanlar lazımdır. Prezident İlham Əliyevin forumda səsləndirdiyi prioritetlər Azərbaycanın təbii ehtiyatlardan əldə etdiyi imkanları daha geniş və uzunmüddətli iqtisadi inkişaf üçün istifadə etmək məqsədini əks etdirir.

Xocalı rayon gənci Kenan Quliyev.