Şuşa Bəyannaməsi – Azərbaycan-Türkiyə Qardaşlığının və Müttəfiqliyinin Zirvəsi.

2021-ci il iyunun 15-də Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı, Qarabağın incisi olan Şuşa şəhərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən imzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” müasir tariximizin ən mühüm siyasi sənədlərindən biridir. Məhz Milli Qurtuluş Günündə imzalanan bu sənəd iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin ən yüksək səviyyəyə yüksəldiyini bütün dünyaya nümayiş etdirmişdir.

Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan ilə Türkiyənin ortaq tarixə, dilə, mədəniyyətə və milli-mənəvi dəyərlərə əsaslanan qardaşlığının hüquqi və siyasi ifadəsidir. Bu sənəd Ulu Öndər Heydər Əliyevin “Bir millət, iki dövlət” və Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkün “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir” kəlamlarının müasir dövrdə təntənəsi kimi qiymətləndirilir.

Bəyannamənin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri onun bütün sahələri əhatə etməsidir. Sənəddə siyasi əməkdaşlıq, iqtisadi əlaqələr, enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat layihələri, müdafiə sənayesi, hərbi əməkdaşlıq, təhsil, mədəniyyət, informasiya siyasəti və diaspor fəaliyyəti kimi mühüm istiqamətlər üzrə ortaq fəaliyyət prinsipləri müəyyən edilmişdir. Bu isə Azərbaycan və Türkiyənin strateji tərəfdaşlıqdan müttəfiqlik mərhələsinə keçdiyini göstərir.

Şuşa Bəyannaməsi regionda sülhün, təhlükəsizliyin və sabitliyin təmin olunmasına xidmət edən mühüm sənəddir. Xüsusilə Vətən müharibəsindən sonra yaranmış yeni geosiyasi reallıqlar fonunda sənəd bölgədə əməkdaşlıq və inteqrasiya proseslərini daha da sürətləndirir. Bəyannamədə əks olunan nəqliyyat və kommunikasiya layihələri, o cümlədən Zəngəzur dəhlizi ideyası Türk dünyasının iqtisadi və siyasi əlaqələrinin genişlənməsinə mühüm töhfə verir.

Sənəddə müdafiə və təhlükəsizlik məsələlərinin xüsusi yer tutması onun tarixi əhəmiyyətini daha da artırır. Tərəflər hərbi sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi, müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi, hərbi texnologiyaların inkişaf etdirilməsi və təhlükəsizlik məsələlərində qarşılıqlı dəstəyin təmin olunması barədə razılığa gəlmişlər. Bu, regionda sülhə təhdid yaradan qüvvələrə mühüm mesaj olmaqla yanaşı, Azərbaycan və Türkiyənin strateji birliyinin sarsılmazlığını nümayiş etdirir.

Şuşa Bəyannaməsi iqtisadi əməkdaşlığın inkişafı üçün də geniş imkanlar açır. Qarşılıqlı investisiya qoyuluşlarının artırılması, yeni biznes layihələrinin həyata keçirilməsi, azad edilmiş ərazilərin bərpasında birgə iştirak və beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının genişləndirilməsi hər iki ölkənin iqtisadi gücünün artmasına xidmət edir. Xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpa və quruculuq işlərində Türkiyə şirkətlərinin fəal iştirakı qardaşlığın əməli təzahürüdür.

Bu gün Şuşa Bəyannaməsi yalnız Azərbaycan və Türkiyə üçün deyil, bütövlükdə Türk dünyası üçün mühüm strateji sənəd hesab olunur. Bəyannamə iki dövlət arasında münasibətlərin gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirir, ortaq maraqların qorunmasına xidmət edir və bölgədə uzunmüddətli sabitliyin təmin olunmasına töhfə verir.

İmzalanmasından ötən illər ərzində Şuşa Bəyannaməsi öz əhəmiyyətini və aktuallığını daha da artırmışdır. Hər il iyunun 15-də Şuşada keçirilən beynəlxalq konfranslar bu sənədin yalnız regional deyil, həm də qlobal əhəmiyyət daşıdığını bir daha təsdiqləyir. Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının, dostluğunun və müttəfiqliyinin əbədi simvolu kimi tarixdə yaşayacaq və gələcək nəsillər üçün mühüm siyasi irs olaraq qalacaqdır.