26 avqust Azərbaycan xalqının yaddaşında xüsusi əhəmiyyət daşıyan günlərdən biridir. Bu tarix Laçın şəhərinin günüdür. Laçın bizim üçün sadəcə gözəl təbiətə malik bir şəhər deyil, illərlə həsrətini çəkdiyimiz doğma torpağımız, tarixi yaddaşımız və Vətən sevgimizin rəmzidir. 1923-cü ildə Abdallar kənd yaşayış məntəqəsinin Laçın adlandırılaraq şəhər statusu alması, 1930-cu ildə isə Laçın rayonunun inzibati ərazi vahidi kimi yaradılması bu qədim yurdun tarixində mühüm mərhələlərdir.

Laçın rayonunun işğalı Azərbaycan xalqının yaşadığı ən ağır faciələrdən biri olub. 18 may 1992-ci ildə rayon Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilib. İşğal nəticəsində minlərlə insan öz doğma yurd-yuvasından didərgin düşüb, yüzlərlə hərbi və mülki şəxs həlak olub və itkin düşüb. Rayonun məktəbləri, xəstəxanaları, mədəniyyət müəssisələri, yaşayış evləri və digər obyektləri dağıdılıb, tarixi və mədəni irsə ciddi ziyan vurulub.

Lakin Laçın həsrəti 2020-ci ildə Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Zəfərlə sona çatmağa başladı. 1 dekabr 2020-ci ildə Laçın rayonu Azərbaycana qaytarıldı. 26 avqust 2022-ci ildə isə Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndləri Azərbaycanın nəzarətinə keçdi. Beləliklə, illərlə doğma torpaqlarına qayıtmaq arzusu ilə yaşayan laçınlıların böyük arzusu gerçəkləşdi.

Bu gün Laçında tamamilə yeni həyat qurulur. Şəhərin küçələri, yaşayış binaları, sosial obyektləri, məktəbləri, yolları və digər infrastrukturu müasir standartlara uyğun şəkildə yaradılır. Laçının 2040-cı ilədək inkişafını nəzərdə tutan Baş Plan da bu şəhərin gələcəkdə necə müasir və rahat yaşayış məkanına çevriləcəyini göstərir. Şəhərdə xəstəxana, məktəblər, peşə məktəbi, mədəniyyət və turizm obyektləri, Memorial Park və digər mühüm layihələrin yaradılması nəzərdə tutulur.

Laçında görülən işlərin miqyası həqiqətən böyükdür. Artıq rayonda 1000-dən çox yaşayış evi tikilib və bərpa edilib. Laçın şəhərində yüzlərlə fərdi ev və mənzil istifadəyə verilib, yeni yaşayış binalarının tikintisi davam etdirilir. Məktəblərin və digər sosial obyektlərin yaradılması da insanların rahat və təhlükəsiz həyatının təmin olunmasına xidmət edir.

Laçının inkişafında enerji layihələri də xüsusi yer tutur. Rayonun zəngin su ehtiyatlarından istifadə etməklə çoxsaylı su elektrik stansiyaları yaradılır. 2026-cı ilin iyulunda “Ağbulaq-1”, “Ağbulaq-2” və “Şeylanlı” su elektrik stansiyalarının açılışı keçirilib. Hazırda Laçının elektrik tələbatının 8-10 MVt-lıq hissəsi tam olaraq yaşıl enerji hesabına qarşılanır və artıq enerji ölkənin ümumi enerji sisteminə ötürülür.

Nəqliyyat və turizm baxımından da Laçının imkanları genişlənir. Kəlbəcər-Laçın avtomobil yolunun tikintisi, çoxsaylı tunel və körpülərin inşası rayonun digər bölgələrlə əlaqəsini daha da yaxşılaşdıracaq. Laçın Beynəlxalq Hava Limanının 2025-ci ildə istifadəyə verilməsi isə rayonun həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq səviyyədə əhəmiyyətini artırıb. Hava limanı gələcəkdə turizmin inkişafına da böyük imkanlar yaradacaq.

Laçında iqtisadi həyatın canlandırılması da diqqət mərkəzindədir. Sənaye zonasında mebel fabriki, aqro-sənaye parkında müxtəlif istehsal müəssisələri yaradılır. Ayaqqabı və tikiş fabriklərinin fəaliyyətə başlaması yerli əhalinin məşğulluğuna töhfə verir. Heyvandarlıq, arıçılıq və balıqçılıq üçün yaradılan imkanlar isə rayonun təbii və iqtisadi potensialından səmərəli istifadə etməyə şərait yaradır.

Ən sevindirici məqamlardan biri isə laçınlıların öz doğma torpaqlarına qayıtmasıdır. 28 may 2023-cü ildən başlayaraq Böyük Qayıdış çərçivəsində ailələr Laçın şəhərinə və rayonun kəndlərinə köçürülür. 2026-cı ilin iyul ayına qədər Laçın şəhərinə 614 ailənin, yəni 2264 nəfərin, Zabux kəndinə 217 ailənin, Sus kəndinə 59 ailənin, Bəylik kəndinə isə 89 ailənin daimi məskunlaşması təmin edilib.

Bu gün Zabux, Sus və Bəylik kəndlərində də yeni həyat qurulur. Evlər, məktəblər, uşaq bağçaları, tibb məntəqələri, yollar və digər sosial obyektlər yaradılır. Yaşayış məntəqələrində yaşıl enerjidən istifadə olunması isə quruculuğun müasir yanaşmalar əsasında aparıldığını göstərir.

Laçının gələcəyi ilə bağlı daha bir mühüm layihə “Həkəriçay” su anbarıdır. 11 iyul 2026-cı ildə təməli qoyulan layihə böyük su ehtiyatının yaradılmasını və bir sıra rayonların içməli su ilə təmin edilməsini nəzərdə tutur. Layihənin həyata keçirilməsi həm əhalinin su təminatına, həm də kənd təsərrüfatının və digər sahələrin inkişafına mühüm töhfə verə bilər.

Laçın şəhərinin 2025-ci ildə “MDB-nin mədəniyyət paytaxtı” elan edilməsi də şəhərin yeni statusunun və artan əhəmiyyətinin göstəricilərindən biri oldu. Bu, Laçının yalnız bərpa olunan şəhər kimi deyil, həm də Azərbaycanın mədəni və turizm həyatında mühüm mərkəzlərdən biri kimi inkişaf etdiyini göstərir.

Laçın şəhəri günü münasibətilə bu şəhərin keçmişini, işğal illərində yaşanan ağrıları və bu gün əldə olunan nailiyyətləri xatırlamaq hər birimiz üçün vacibdir. Çünki Laçının bugünkü görüntüsü Azərbaycan xalqının iradəsinin, dövlətimizin apardığı böyük quruculuq siyasətinin və illərlə doğma torpaqlarına qayıtmaq arzusu ilə yaşayan insanların ümidlərinin nəticəsidir. Bu gün Laçında ucalan yeni evlər, məktəblər, yollar, istehsal müəssisələri və digər obyektlər həyatın yenidən qayıtdığını göstərir.

26 avqust Laçın şəhəri günü olaraq həm tarixi yaddaşımızı yaşadır, həm də gələcəyə inamımızı gücləndirir. Laçın artıq yalnız keçmişin xatirəsi deyil. Laçın bu gün qurulan, inkişaf edən, insanlarının qayıtdığı və gələcəyə doğru inamla addımlayan müasir Azərbaycan şəhəridir.