2026-cı il mayın 18-də Bakı şəhərində keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə artan nüfuzunun və qlobal təşəbbüslərdə fəal iştirakının mühüm göstəricilərindən biri oldu. Prezident İlham Əliyevin forumun açılış mərasimindəki çıxışı isə Azərbaycanın şəhərsalma siyasətinin əsas istiqamətlərini, tarixi irsə münasibətini və gələcək inkişaf baxışını dolğun şəkildə ortaya qoydu. Dövlət başçısının forum zamanı səsləndirdiyi fikirlər müasir urbanizasiya ilə tarixi-mədəni dəyərlərin qorunmasının birgə inkişaf modelini nümayiş etdirdi.



Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, forumda 182 ölkədən 45 mindən artıq iştirakçının qeydiyyatdan keçməsi tədbirin yüksək beynəlxalq əhəmiyyətə malik olduğunu göstərir. Bu göstərici Bakının artıq qlobal tədbirlərin keçirildiyi mühüm mərkəzlərdən birinə çevrildiyini təsdiq edir. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, COP29-dan sonra Azərbaycanda keçirilən ikinci ən böyük beynəlxalq tədbir olan bu forum ölkəmizin beynəlxalq əməkdaşlıq platformalarındakı rolunu daha da gücləndirir. Forum iştirakçılarının Azərbaycanda həyata keçirilən şəhərsalma layihələrini yaxından görmək imkanı əldə etməsi ölkəmizin inkişaf modelinin təqdimatı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.



Çıxış zamanı Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın coğrafi və mədəni mövqeyinə toxunaraq bildirdi ki, ölkəmiz tarixən Şərqlə Qərbin qovuşduğu məkan olmuşdur. Bu xüsusiyyət Azərbaycan memarlığında və şəhərsalma ənənələrində də aydın şəkildə əks olunur. Dövlət başçısı Bakının qədim İçərişəhər kompleksi ilə müasir urbanistik layihələri birləşdirən nadir şəhərlərdən biri olduğunu vurğuladı. Bir tərəfdə qədim qala divarları, digər tərəfdə isə müasir bulvar və yeni memarlıq nümunələri Bakının özünəməxsus inkişaf modelini formalaşdırır. Tarixi irsin qorunması ilə müasirləşmə arasında yaradılmış balans Azərbaycanın şəhərsalma siyasətinin əsas prinsiplərindən biri kimi təqdim olundu.



Prezident İlham Əliyev 2026-cı ilin ölkəmizdə “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan edilməsinin təsadüfi olmadığını bildirdi. Son illər Azərbaycanda şəhərsalma və infrastruktur layihələrinin geniş vüsət aldığını qeyd edən dövlət başçısı xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən layihələrin mühüm əhəmiyyətini vurğuladı. Ağdam, Zəngilan və Xankəndidə keçirilən milli şəhərsalma forumları həmin ərazilərin müasir standartlara uyğun şəkildə yenidən qurulduğunu beynəlxalq ictimaiyyətə nümayiş etdirir. Bu yanaşma Azərbaycanın yalnız bərpa deyil, həm də gələcəyə hesablanmış inkişaf modeli qurduğunu göstərir.



Dövlət başçısı Azərbaycanın qədim şəhərlərinin memarlıq irsinə də xüsusi diqqət ayırdı. Şamaxı, Naxçıvan, Gəncə, Şəki, Qəbələ və Lahıc kimi şəhər və yaşayış məntəqələrinin əsrlərlə qorunub saxlanılan memarlıq nümunələri xalqımızın yüksək mədəniyyətinin göstəricisi kimi təqdim edildi. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Azərbaycan xalqı öz qədim tarixini yalnız ədəbiyyatda və musiqidə deyil, memarlıq abidələrində də yaşatmağı bacarıb. Əcdadlarımızın yaratdığı memarlıq nümunələrinin bu gün də qorunub saxlanılması dövlətin milli-mədəni irsə olan münasibətinin göstəricisidir.



Prezident İlham Əliyevin çıxışında Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən yenidənqurma işləri xüsusi yer tutdu. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, işğal dövründə bu ərazilər tamamilə dağıdılmış, şəhərlər və kəndlər yerlə-yeksan edilmişdir. Ağdamın “Qafqazın Xirosiması” adlandırılması həmin dağıntıların miqyasını açıq şəkildə nümayiş etdirir. Bununla belə, bu gün həmin torpaqlarda genişmiqyaslı quruculuq və bərpa işləri aparılır. Yollar, tunellər, körpülər, hava limanları, yaşayış kompleksləri, məktəblər və xəstəxanalar inşa edilir. Böyük Qayıdış Proqramı çərçivəsində minlərlə insan artıq öz doğma torpaqlarına qayıdıb yaşayır və çalışır.



Çıxış zamanı ekoloji məsələlərə də xüsusi diqqət ayrıldı. Prezident İlham Əliyev Bakının uzun illər neft sənayesinin təsiri altında ciddi ekoloji problemlərlə üzləşdiyini qeyd edərək son illər həyata keçirilən layihələrin şəhərin simasını tam dəyişdirdiyini bildirdi. Vaxtilə sənaye tullantıları ilə çirklənmiş Qara şəhərin bu gün müasir Ağ şəhərə çevrilməsi uğurlu şəhərsalma siyasətinin mühüm nəticələrindən biri kimi qiymətləndirildi. Son 20 ildə Bakıda çoxsaylı parkların və ictimai məkanların salınması, ekoloji cəhətdən təmiz nəqliyyat vasitələrinin istifadəsi və ictimai infrastrukturun yenilənməsi şəhər həyatının keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edir.



Prezident İlham Əliyevin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyasındakı çıxışı bir daha göstərdi ki, Azərbaycan sürətli inkişafı, tarixi irsin qorunmasını və müasir şəhərsalma prinsiplərini uğurla birləşdirən ölkədir. Bu gün Bakı yalnız regionun deyil, dünyanın diqqət mərkəzində olan müasir şəhərlərindən birinə çevrilib. Azərbaycanın həyata keçirdiyi şəhərsalma siyasəti isə insan rifahını, ekoloji təhlükəsizliyi və milli-mədəni dəyərlərin qorunmasını əsas prioritet kimi müəyyənləşdirən müasir inkişaf modelinin bariz nümunəsidir.



Xocalı rayon ziyalısı Elxan Zamanov