ABŞ-ın Vitse-prezidenti Cey Di Vensin Azərbaycana rəsmi səfəri və bu səfər çərçivəsində imzalanan Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiya iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında mühüm dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. Prezident İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanat göstərdi ki, Bakı ilə Vaşinqton arasında əməkdaşlıq artıq daha geniş və çoxşaxəli məzmun kəsb edir. Dövlət başçısı ABŞ administrasiyasının Azərbaycana nümayiş etdirdiyi müsbət münasibəti yüksək dəyərləndirərək Tramp-Vens komandasına təşəkkürünü bildirdi və bu səfərin ikitərəfli əlaqələrin dərinləşməsinə güclü təkan verəcəyini vurğuladı.

Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının imzalanması qısa müddətdə aparılmış məqsədyönlü diplomatik fəaliyyətin nəticəsidir. Altı ay əvvəl Vaşinqtonda Prezident Donald Trampla keçirilmiş görüş və işçi qrupunun yaradılması barədə razılaşma bu mühüm sənədin hazırlanmasına zəmin yaratdı. Xartiya Azərbaycan ilə ABŞ arasında münasibətlərin yalnız siyasi sahədə deyil, iqtisadiyyat, enerji, təhlükəsizlik, texnologiya və nəqliyyat kimi istiqamətlərdə də daha sistemli şəkildə inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutur. Bu isə tərəflərin uzunmüddətli strateji maraqlarının üst-üstə düşdüyünü bir daha təsdiqləyir.

Dövlət başçısı ABŞ-ın Cənubi Qafqazda sülh prosesinə verdiyi töhfəni xüsusi qeyd edərək ötən ilin avqustunda Ağ Evdə Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh sazişinin paraflanmasını regionun gələcəyi baxımından əlamətdar hadisə kimi xarakterizə etdi. Prezident Trampın iştirakı ilə imzalanmış Birgə Bəyannamə bölgədə sabitliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir və artıq formalaşan sülh mühiti iqtisadi əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açır. Prezidentin vurğuladığı kimi, tərəflərin sülh şəraitində yaşamağa başlaması Cənubi Qafqazın davamlı inkişafı üçün əsas şərtlərdən biridir.

Bəyanatda diqqət çəkən əsas məqamlardan biri Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu – TRIPP layihəsi oldu. Bu təşəbbüs regionun nəqliyyat və logistika imkanlarını genişləndirərək Asiya ilə Avropa arasında etibarlı körpü rolunu oynaya bilər. Layihə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında əlaqəni gücləndirməklə yanaşı, qonşu ölkələrin də tranzit potensialını artıracaq. Azərbaycanın artıq regionda ticarətin genişlənməsi üçün praktiki addımlar atması, o cümlədən Ermənistana yüklərin maneəsiz tranzitinə şərait yaratması və enerji məhsullarının tədarükünə başlaması qarşılıqlı etimadın artdığını göstərir.

Strateji Xartiya regional bağlantılarla yanaşı enerji əməkdaşlığını da prioritet istiqamət kimi müəyyən edir. Bu gün Azərbaycan təbii qaz ixracı vasitəsilə bir çox ölkənin enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir və Avropanın etibarlı tərəfdaşlarından biri kimi tanınır. Enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi, interkonnektor layihələrinin həyata keçirilməsi və yeni investisiya imkanlarının araşdırılması həm Azərbaycan, həm də ABŞ üçün qarşılıqlı fayda vəd edir. Eyni zamanda mülki nüvə əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi perspektivi tərəfdaşlığın daha da dərinləşəcəyindən xəbər verir.

Sənəddə iqtisadi əlaqələrin gücləndirilməsi, ticarət dövriyyəsinin artırılması və özəl sektorun prosesə daha fəal cəlb olunması da əsas məqsədlər sırasında yer alır. ABŞ Azərbaycanın qlobal iqtisadi sistemə inteqrasiyasını dəstəkləyir və ölkəmizin regionda mühüm logistika və maliyyə mərkəzinə çevrilməsi istiqamətində atdığı addımları yüksək qiymətləndirir. Süni intellekt sahəsində əməkdaşlıq, data mərkəzlərinin yaradılması, innovasiya platformalarının təşviqi və rəqəmsal infrastruktura sərmayələrin artırılması isə gələcək iqtisadi inkişafın texnoloji əsaslarını formalaşdırır.

Təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də Xartiyanın mühüm istiqamətlərindəndir. Müdafiə sənayesi, antiterror fəaliyyəti, kibertəhlükəsizlik və humanitar minatəmizləmə sahələrində birgə təşəbbüslər regionda sabitliyin qorunmasına xidmət edəcək. ABŞ Azərbaycanın beynəlxalq sülhməramlı missiyalarda iştirakını yüksək dəyərləndirir və bu istiqamətdə tərəfdaşlığın davam etdirilməsində maraqlı olduğunu nümayiş etdirir.

Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Vitse-prezident Cey Di Vensin səfəri imzalanmış sənədlərin əhatə dairəsi və aparılan danışıqların mahiyyəti baxımından tarixi xarakter daşıyır. Əməkdaşlığın təhlükəsizlikdən texnologiyaya, enerjidən nəqliyyata qədər geniş sahələri əhatə etməsi Azərbaycan–ABŞ münasibətlərinin strateji səviyyəyə yüksəldiyini göstərir. Bütün bunlar deməyə əsas verir ki, formalaşan yeni tərəfdaşlıq modeli təkcə iki ölkənin maraqlarına xidmət etmir, eyni zamanda Cənubi Qafqazda sülhün möhkəmlənməsi və regionun iqtisadi potensialının reallaşması üçün mühüm imkanlar yaradır.

Xocalı rayon ziyalısı Mətanət Zamanova