ABŞ-ın Vitse-prezidenti Cey Di Vensin Azərbaycana rəsmi səfəri və bu səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasında münasibətlərin yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Dövlət başçısı ABŞ administrasiyasının Azərbaycana göstərdiyi müsbət münasibəti yüksək qiymətləndirərək bildirdi ki, belə bir tərəfdaşlıq həm regional sabitlik, həm də qlobal əməkdaşlıq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Vitse-prezidentin səfəri zamanı keçirilən görüşlərdə siyasi dialoqdan iqtisadi əməkdaşlığa, enerji təhlükəsizliyindən yüksək texnologiyalara qədər geniş məsələlər müzakirə olundu və əldə edilən razılaşmalar tərəflərin strateji maraqlarının uzlaşdığını göstərdi.

Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiyanın imzalanması təsadüfi deyil, uzunmüddətli və məqsədyönlü diplomatik səylərin məntiqi nəticəsidir. Altı ay əvvəl Vaşinqtonda keçirilmiş görüşlər və işçi qrupunun yaradılması barədə razılaşma bu mühüm sənədin hazırlanmasına yol açdı. Xartiya Azərbaycan ilə ABŞ arasında qarşılıqlı hörmətə və etimada əsaslanan münasibətləri daha da möhkəmləndirərək diplomatik, iqtisadi, enerji, texnoloji və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Bu sənəd eyni zamanda tərəflərin bir-birinin suverenliyini, müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini bir daha təsdiqləyir.

Dövlət başçısı ABŞ-ın Cənubi Qafqazda sülhün təmin olunmasına verdiyi dəstəyi xüsusi qeyd edərək Ermənistan və Azərbaycan arasında əldə olunan razılaşmaların regionda yeni reallıq yaratdığını bildirdi. Ağ Evdə paraflanmış sülh sazişi və imzalanmış Birgə Bəyannamə qarşıdurma dövrünün arxada qaldığını göstərməklə yanaşı, iqtisadi əməkdaşlıq və regional inteqrasiya üçün əlverişli şərait formalaşdırır. Artıq bir neçə aydır davam edən sabitlik mühiti tərəflərin sülh şəraitində birgə yaşamağa doğru addım atdığını sübut edir və bu prosesin davamlı olması regionun ümumi rifahı üçün vacibdir.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi yer tutan layihələrdən biri Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu – TRIPP təşəbbüsüdür. Bu layihə regionun nəqliyyat xəritəsini yenidən formalaşdıraraq Asiya ilə Avropa arasında mühüm ticarət arteriyasına çevrilə bilər. TRIPP yalnız Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında əlaqəni təmin etməyəcək, həm də qonşu ölkələr üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradacaq. Azərbaycanın tranzit məhdudiyyətlərini aradan qaldırması və regionda ticarətin genişlənməsinə dəstək verməsi sülhün iqtisadi əsaslarının formalaşdırılması istiqamətində atılan mühüm addımlardandır.

Enerji sahəsində əməkdaşlıq da strateji tərəfdaşlığın əsas sütunlarından biri kimi önə çıxır. Bu gün Azərbaycan təbii qaz ixracı ilə bir sıra ölkələrin enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir və etibarlı tərəfdaş kimi beynəlxalq nüfuzunu möhkəmləndirir. Yeni Xartiya enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi, birgə layihələrin həyata keçirilməsi və sərmayələrin artırılması üçün əlavə imkanlar yaradır. Bununla yanaşı, mülki nüvə əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi və kritik mineralların qlobal bazarlara çıxarılması kimi istiqamətlər də gələcək əməkdaşlığın perspektivlərini genişləndirir.

Sənəddə iqtisadi inkişaf və innovasiya məsələlərinə də geniş yer ayrılıb. ABŞ Azərbaycanın qlobal iqtisadi sistemə inteqrasiyasını dəstəkləyərək ölkəmizin regionun logistika, ticarət və data mərkəzlərindən birinə çevrilməsi istiqamətində atdığı addımları yüksək qiymətləndirir. Süni intellekt sahəsində tərəfdaşlığın genişləndirilməsi, rəqəmsal infrastruktura sərmayələrin təşviqi, innovasiya platformalarının yaradılması və texnoloji bilik mübadiləsi iqtisadiyyatın modernləşdirilməsinə xidmət edəcək mühüm addımlar kimi dəyərləndirilir. Bu əməkdaşlıq həm də yeni iş yerlərinin yaranmasına və yüksək ixtisaslı kadr potensialının formalaşmasına təkan verə bilər.

Təhlükəsizlik sahəsində razılaşmalar isə tərəfdaşlığın strateji mahiyyətini daha da gücləndirir. Müdafiə sənayesi, antiterror tədbirləri, kibertəhlükəsizlik və humanitar minatəmizləmə sahələrində əməkdaşlıq regionda sabitliyin qorunmasına yönəlib. ABŞ Azərbaycanın beynəlxalq təhlükəsizliyə verdiyi töhfələri yüksək qiymətləndirir və bu istiqamətdə birgə fəaliyyətin davam etdirilməsində maraqlı olduğunu nümayiş etdirir. Xüsusilə mina ilə çirklənmiş ərazilərin təmizlənməsi üçün texnoloji və maliyyə dəstəyinin göstərilməsi postmünaqişə dövründə təhlükəsiz yaşayışın təmin olunmasına mühüm töhfə verə bilər.

Prezident İlham Əliyev çıxışında qeyd etdi ki, Vitse-prezident Cey Di Vensin səfəri və imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası Azərbaycan–ABŞ münasibətlərinin tamamilə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu təsdiqləyir. Əməkdaşlığın geniş sahələri əhatə etməsi tərəflərin gələcəyə hesablanmış siyasət yürütməsindən xəbər verir. Şübhəsiz, bu tərəfdaşlıq modeli yalnız iki ölkənin maraqlarına xidmət etmir, eyni zamanda Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülhün, iqtisadi inkişafın və qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsi üçün mühüm zəmin yaradır.

Xocalı rayon gənci Afərim Lətifli