Azərbaycan–Çexiya münasibətləri yeni mərhələdə: strateji əməkdaşlıq dərinləşir.

İlham Əliyevin 2026-cı il aprelin 27-də Andrey Babišin Azərbaycana səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasında münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu açıq şəkildə nümayiş etdirdi. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, bu səfər çərçivəsində keçirilən görüşlər olduqca məhsuldar keçmiş, həm ikitərəfli, həm regional, həm də qlobal məsələlər ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılmışdır. Bu isə Azərbaycan ilə Czech Republic arasında siyasi dialoqun yüksək səviyyədə və dinamik xarakter daşıdığını bir daha təsdiqləyir.

Münasibətlərin inkişafında iqtisadi əməkdaşlıq xüsusi yer tutur. Səfər çərçivəsində Çexiyadan Azərbaycana geniş iş adamları heyətinin gəlməsi və biznes-forumun keçirilməsi iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi üçün real zəmin yaradır. Artıq ticarət dövriyyəsinin 800 milyon dollardan çox olması müsbət göstəricidir, lakin tərəflər bu göstəricinin daha da artırılmasını və onun strukturunun şaxələndirilməsini prioritet kimi müəyyənləşdirirlər. Xüsusilə qeyri-neft sektorunda əməkdaşlığın genişləndirilməsi, qarşılıqlı investisiyaların təşviqi və konkret layihələrin reallaşdırılması bu istiqamətdə əsas hədəflər kimi çıxış edir.

Energetika sahəsi Azərbaycan–Çexiya əməkdaşlığının əsas sütunlarından biri olaraq qalır. Azərbaycan uzun illərdir ki, Çexiyanın etibarlı enerji tərəfdaşıdır və ölkəyə ixrac olunan neft bu dövlətin enerji balansında mühüm yer tutur. Ümumilikdə, Azərbaycanın enerji siyasəti onun beynəlxalq aləmdə etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirib. Bu kontekstdə European Union tərəfindən də Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfə yüksək qiymətləndirilir.

Təbii qaz ixracı sahəsində də Azərbaycan mühüm rol oynayır. Hazırda Azərbaycan qazı 16 ölkəyə, o cümlədən Avropa İttifaqına üzv olan 10 ölkəyə çatdırılır. Bu isə ölkənin Avropanın enerji təhlükəsizliyində strateji rolunu daha da artırır. Çexiyaya qonşu ölkələrə qaz ixracı da bu əməkdaşlığın geniş perspektivlərə malik olduğunu göstərir. Tərəflər bu sahədə əməkdaşlığı yalnız ticarət münasibətləri kimi deyil, uzunmüddətli və kompleks strateji tərəfdaşlıq kimi qiymətləndirirlər.

Bununla yanaşı, müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq da diqqətəlayiq istiqamətlərdən biridir. Azərbaycan uzun illərdir ki, Çexiyadan müxtəlif hərbi təyinatlı məhsullar idxal edir və hazırda birgə istehsal layihələri üzrə danışıqlar aparılır. Azərbaycanın yerli müdafiə sənayesinin inkişaf etdirilməsi strategiyası çərçivəsində bu əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir və gələcəkdə daha geniş miqyas alacağı gözlənilir.

Ümumilikdə, səfər zamanı əldə olunan razılaşmalar və aparılan müzakirələr göstərir ki, Azərbaycan ilə Çexiya arasında münasibətlər çoxşaxəli və davamlı inkişaf mərhələsindədir. Hökumətlərarası Komissiyanın fəaliyyətinin aktivləşdirilməsi və qarşılıqlı səfərlərin intensivləşdirilməsi isə bu əməkdaşlığın institusional əsaslarını daha da gücləndirəcək. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycan–Çexiya tərəfdaşlığı qarşıdakı dövrdə daha da möhkəmlənəcək və yeni strateji imkanlar yaradacaq.

Xocalı rayon gənci Orxan Məmmədov