20 oktyabr Azərbaycan xalqının qürurla qeyd etdiyi əlamətdar tarixlərdən biridir. 2020-ci ilin həmin günündə Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edilməsi ölkəmizin hərbi-siyasi tarixində mühüm qələbə olmaqla yanaşı, yeni quruculuq və inkişaf dövrünün başlanğıcını qoymuşdur. Bu gün Zəngilan müasir Azərbaycanın gücünü, iqtisadi potensialını və gələcəyə hesablanmış inkişaf strategiyasını nümayiş etdirən bölgələrdən birinə çevrilir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə 44 günlük Vətən müharibəsində əldə edilmiş tarixi Qələbə xalqımızın uzun illər davam edən yurd həsrətinə son qoydu. Zəngilanın azad edilməsi ilə dövlətimizin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm addım atıldı, ölkəmizin cənub-qərb sərhədlərində yeni təhlükəsizlik və inkişaf imkanları yarandı.

İşğaldan azad edildikdən sonra Zəngilanda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri dövlətimizin iqtisadi qüdrətini və siyasi iradəsini nümayiş etdirir. Uzun illər dağıntılara məruz qalmış yaşayış məntəqələri yenidən qurulur, müasir sosial infrastruktur yaradılır, yollar çəkilir, enerji və kommunikasiya şəbəkələri bərpa edilir.

Zəngilanın inkişafında diqqətçəkən əsas xüsusiyyətlərdən biri yeni yaşayış məntəqələrinin müasir şəhərsalma prinsiplərinə uyğun layihələndirilməsidir. Burada yalnız əvvəlki yaşayış mühitinin bərpası deyil, daha rahat, təhlükəsiz və dayanıqlı həyat şəraitinin yaradılması qarşıya məqsəd qoyulmuşdur. Bu yanaşma Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirdiyi quruculuq siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir.

Rayonun Ağalı kəndində reallaşdırılmış “ağıllı kənd” layihəsi bu siyasətin ən uğurlu nümunələrindəndir. Burada müasir texnologiyalar kənd həyatının bütün sahələrinə tətbiq edilir. Enerjiyə qənaət edən yaşayış evləri, alternativ enerji mənbələri, rəqəmsal xidmətlər və müasir sosial obyektlər kənd sakinlərinin həyat səviyyəsinin yüksəldilməsinə xidmət edir.

Zəngilan şəhərində də müasir yaşayış komplekslərinin inşası və sosial obyektlərin yaradılması sürətlə davam etdirilir. 2040-cı ilədək inkişafı nəzərdə tutulan Baş plan şəhərin gələcəkdə müasir urbanizasiya prinsiplərinə əsaslanan, yaşıl məkanlara və rahat nəqliyyat sisteminə malik yaşayış mərkəzinə çevrilməsini hədəfləyir.

Rayonun iqtisadi inkişafında kənd təsərrüfatının bərpası mühüm əhəmiyyət daşıyır. Zəngilan tarixən əlverişli təbii şəraiti və məhsuldar torpaqları ilə seçilmişdir. Bu potensialdan səmərəli istifadə olunması üçün müasir aqrar layihələr həyata keçirilir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə təşəbbüsü olan “Dost Aqropark” layihəsi bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Aqroparkda müasir kənd təsərrüfatı texnologiyalarının tətbiqi, istehsalın genişləndirilməsi və yeni iş yerlərinin yaradılması nəzərdə tutulur. Layihənin tam həyata keçirilməsi nəticəsində yüzlərlə insanın məşğulluğunun təmin olunması planlaşdırılır. Bu isə bölgədə dayanıqlı iqtisadi inkişafın formalaşmasına və əhalinin sosial rifahının yüksəldilməsinə mühüm töhfə verəcəkdir.

Zəngilanın inkişafında turizm sektorunun da böyük perspektivləri vardır. Rayonun təbii gözəllikləri, zəngin tarixi-mədəni irsi, çayları və dağlıq landşaftı turizmin müxtəlif istiqamətlərinin inkişafına imkan verir. Ağalı kəndində müasir hotelin açılması, Zəngilan İstirahət Kompleksi və digər turizm layihələri bölgənin gələcəkdə cəlbedici istirahət məkanına çevrilməsinə xidmət edir.

Bütün bunlarla yanaşı, Zəngilanın nəqliyyat infrastrukturu da sürətlə inkişaf edir. Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı, Horadiz–Zəngilan–Ağbənd dəmir yolu və Horadiz–Cəbrayıl–Zəngilan–Ağbənd avtomobil yolu layihələri bölgənin iqtisadi imkanlarını genişləndirir. Bu infrastruktur obyektləri Zəngilanın ölkədaxili və beynəlxalq nəqliyyat əlaqələrində rolunu artıracaqdır.

Rayonun yenidən qurulmasında tarixi-mədəni irsin qorunması da diqqət mərkəzində saxlanılır. İşğal dövründə dağıdılmış dini və memarlıq abidələrinin bərpası, Zəngilan şəhər məscidinin yenidən qurulması istiqamətində görülən işlər milli-mənəvi dəyərlərimizə dövlət qayğısının ifadəsidir.

Zəngilanın inkişafının ən mühüm nəticəsi isə insanların doğma torpaqlarına qayıtmasıdır. Uzun illər məcburi köçkün həyatı yaşamış ailələrin yenidən öz yurdlarında məskunlaşması tarixi ədalətin bərpasının ən təsirli nümunəsidir. Bu gün Zəngilanda açılan hər yeni məktəb, salınan hər yaşayış məhəlləsi, istifadəyə verilən hər infrastruktur obyekti xalqımızın gələcəyə olan inamını daha da gücləndirir.

Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə 20 oktyabrın Zəngilan Şəhəri Günü kimi təsis edilməsi bu tarixi hadisənin əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyir. Bu gün həm Zəngilanın azadlığının, həm də onun yenidən dirçəlişinin rəmzidir.

2026-cı ilin ölkəmizdə “Memarlıq və şəhərsalma İli” elan edilməsi fonunda Zəngilanda həyata keçirilən quruculuq layihələri xüsusi məna kəsb edir. Müasir memarlıq yanaşmaları, ekoloji dayanıqlılıq, innovativ həllər və milli memarlıq ənənələrinin vəhdəti yeni Zəngilanın simasını formalaşdırır.

Bu gün azad Zəngilan Azərbaycanın inkişaf və tərəqqi yolunun parlaq nümunəsidir. Bir zamanlar dağıntılarla üz-üzə qalmış bu torpaqlarda indi həyat yenidən canlanır, insanlar öz doğma yurdlarında gələcək arzularını gerçəkləşdirirlər. Zəngilanın bugünkü inkişafı sübut edir ki, xalqımızın birliyi, dövlətimizin qüdrəti və qətiyyətli siyasəti sayəsində ən böyük hədəflərə nail olmaq mümkündür.